سامانه پایا چیست و چه کاربردهایی دارد؟

سامانه‌های زیادی برای انتقال پول در کشور وجود دارد که سامانه پایا یکی از این سامانه‌ها است. سامانه پایا مخفف سامانه اتاق پایاپای الکترونیکی (Automated Clearing House) است که نقش مهمی در تبادلات بانکی کشور دارد.

به زبان ساده، سامانه پایا یک سیستم تبادل اطلاعات بانکی است که به بانک‌ها اجازه می‌دهد تمامی تبادلات بین بانکی مشتریان خود را به صورت الکترونیکی انجام دهند. کاربرد اصلی این سامانه، مکانیزه کردن پرداخت‌های خرد بین بانکی با تعداد انبوه برای مشتریان است که پس از تکمیل مراحل پیاده سازی، ارائه خدمات از طریق اینترنت را نیز میسر می‌سازد. به کمک این سامانه، بانک‌های عضو آن می‌توانند بنا به درخواست مشتری، دستور واریز یا برداشت وجوه در حساب‌های سایر بانک‌ها صادر نمایند.

بانک مرکزی با پیاده‌سازی این سامانه، امکان حواله الکترونیکی پول از حسابی در یک بانک به حسابی در بانک دیگر (بین بانکی) را فراهم کرده است. مشتریان بانک‌ها با استفاده از سامانه پایا می توانند پول را از حساب خود به حسابی در بانک دیگر به صورت الکترونیکی حواله نمایند.

توجه داشته باشید که برای استفاده از سامانه پایا نیاز به شماره حساب بانکی ایران (شبا) دارید.

خدمات سامانه پایا

این سامانه از دو بخش کاملاً مستقل و مجزا، یعنی واریز مستقیم و برداشت مستقیم، تشکیل شده است. خدمات زیر از طریق سامانه پایاپای الکترونیکی به مشتریان سیستم بانکی ارائه می شود:

پرداخت مستقیم

شیوه‌ای از پرداخت است که طی آن صاحب‌حساب به بانک خود اجازه می‌دهد در زمان‌های خاص، مبلغ یا مبالغی را از حساب وی برداشت نماید و به حساب اشخاص ذینفع در همان بانک یا بانک‌های دیگر انتقال دهد.

برای مثال صد کارگر با مقدار حقوق‌های مختلف در کارخانه شما کار می‌کنند. این که هر ماه بخواهید حقوق کارگران را دستی پرداخت کنید یا شماره حساب‌هایشان را یکی یکی وارد کنید کار بسیار مشکلی خواهد بود. اما به کمک این سامانه، شما می‌توانید اطلاعات لازم را یکبار از طریق پایا وارد کنید و پس از تعیین گزینه‌های مختلف با توجه به نیاز خود، می‌توانید برای مثال حقوق ماهانه یک سال آینده کارگران خود را پرداخت کنید. البته دقت داشته باشید که پول‌ها درست در زمانی‌هایی که شما از الان تعیین می‌کنید (مثلا سر هر ماه) پرداخت می‌شوند و پول از الان از حساب شما کم نمی‌شود.

از جمله موارد استفاده واریز مستقیم برای مشتریان حقیقی و حقوقی بانک می‌توان به امکان پرداخت‌های دسته‌ای مانند موارد ذیر اشاره کرد:
پرداخت دستمزد، حقوق و مستمری کارکنان
پرداخت سود سهام و اوراق بهادار
پرداخت بهای خدمات و کالا
پرداخت اقساط خرید کالا، وام و تسهیلات بانکی
پرداخت اجاره بها
حواله های بین بانکی انفرادی

برداشت مستقیم

شیوه‌ای از انتقال وجه است که در آن مشتری، به بانک این اجازه را می‌دهد که مبالغ مشخصی را در زمان‌های تعیین‌شده از حساب‌های اشخاص دیگر در بانک‌های مختلف برداشت و به حساب وی واریز نماید. این امر با توافق قبلی طرفین (مشتریان بدهکار و بستانکار) صورت می‌پذیرد.

از جمله موارد استفاده برداشت مستقیم برای مشتریان حقیقی و حقوقی بانک می‌توان به برداشت‌های دسته‌ای از جمله موارد ذیل اشاره کرد:

پرداخت مبلغ قبوض خدمات شهری (آب، برق، گاز و …)
پرداخت حق عضویت باشگاه‌ها و شهریه مدارس یا دانشگاه‌ها
پرداخت حق بیمه
پرداخت مالیات و عوارض
پرداخت اقساط خرید کالا، وام و تسهیلات بانکی
پرداخت آبونمان نشریات
پرداخت اجاره بهای مسکن
تسویه صورتحساب

لازم به ذکر است برای برداشت مستقیم قبض‌ها،‌ مالیات، عوارض و… از حساب مشتریان باید قبلاً‌ قرارداد/تفاهم نامه لازم میان مشتری و هر یک از سازمان‌های متبوع یا اشخاص دیگر برای برداشت از حساب آنان صورت گرفته باشد و آنان مجاز به برداشت وجه از حساب در دوره‌های زمانی مشخص شده باشند.

سامانه پایاپای الکترونیکی به گونه ای طراحی شده که قادر است شبانه روز و در تمامی روزها از بانک‌ها دستور پرداخت دریافت نماید. این ویژگی به بانک‌ها امکان می‌دهد تا بتوانند این خدمت را از طریق اینترنت، تلفن همراه و نظایر آن به مشتریان ارائه نماید.

مزایای استفاده از سامانه پایا

کاهش تعداد حساب‌ها: هر مشتری می‌تواند فقط از یک حساب در یک بانک برای تمامی دریافتی‌ها و پرداختی‌های خود استفاده نماید و دیگر نیازی به افتتاح حساب‌های متعدد در چند بانک نخواهد داشت
حذف هزینه‌‌های مرتبط با جابه‌جایی پول (از قبیل هزینه‌های تحصیل‌داری و …)
کاهش مراجعات به شعب و کاهش ترددهای درون‌شهری
تسریع در انتقال وجوه بین بانک‌ها
کاهش استفاده از اسکناس و ایران‌چک و چک‌های بین بانکی برای انتقال وجوه بین‌بانکی: استفاده از سامانه پایا به دلیل عدم نیاز به حمل و نقل چک، عدم نیاز به مراجعه به بانک گیرنده وجه و عدم وجود خطر مفقود یا سرقت شدن چک، موجب افزایش ضریب امنیت نقل و انتقالات پولی و سرعت در حواله وجه به حساب‌های موجود در سایر بانک‌ها می‌گردد.

توجه کنید: استفاده از سامانه پایا مشمول پرداخت کارمزد نمی باشد (رایگان است) ولی سامانه ساتنا برای انتقال وجوه کلان (مبالغ بالای ۱۵۰.۰۰۰.۰۰۰ ریال) در آینده نزدیک مشمول کارمزد می شود.

زمان انجام تراکنش‌ها در سامانه پایا

در حال حاضر، بر اساس دستورالعمل بانک مرکزی، انتقالات سامانه پایا برای دستور پرداخت‌های مشتریان در روزهای غیر تعطیل رسمی دو بار در روز و در سیکل‌های ۳:۴۵ دقیقه بامداد و ۱۵:۴۵ دقیقه بعد از ظهر پردازش شده و برای اعمال نتیجه به بانک‌ها ارسال خواهد شد.

محدودیت انتقال سامانه پایا

حداقل یک ریال و حداکثر معادل ۹۹۹،۹۹۹،۹۹۹ریال به ازای هر انتقال است. انتقالات بیش از این مبلغ یا باید به صورت چند انتقال ذکر شده یا این که از سامانه تسویه ناخالص آنی (ساتنا) برای آن استفاده شود. جمع مبلغ انتقالات در یک دستور پرداخت محدودیت ندارد.

به دلیل اینکه امکان حذف و یا برگشت هیچ دستور پرداختی پس ازصدور پیام و تسویه در سامانه پایا وجود ندارد، لذا به استفاده کنندگان از این سامانه اکیداً توصیه می‌شود در هنگام تکمیل فرم مربوطه، نهایت دقت را به عمل آورند تا مشکلی در خصوص واریز وجه به حساب ذینفع در بانک مقصد به وجود نیاید. بدیهی است در صورت ارائه اطلاعات غلط، هیچگونه مسئولیتی، متوجه بانک ارسال کننده دستور پرداخت یا واریز نخواهد بود.

روش‌های استفاده از سامانه پایا

مراجعه مشتری به شعب بانک جهت تکمیل فرم دستور پرداخت/واریز مستقیم و ارائه آن به شعبه به منظور تطبیق مشخصات فردی مشتری و احراز هویت و تایید آن.
مراجعه به وب سایت بانکداری اینترنتی بانک خود و انجام عملیات انتقال وجه از طریق گزینه مربوط به سامانه پایا.

نکته مهم: سامانه حواله‌های الکترونیکی «پایا» براساس شماره حساب بانکی ایران (شبا) فعالیت می‌نمایند.

اگر تمایل دارید تا وجهی را به سرعت به یک سپرده در بانک دیگری انتقال دهید از ساتنا استفاده کنید.
اگر تمایل دارید تا وجهی را به یک سپرده در بانک دیگری انتقال دهید اما نیازمند انجام این کار در تاریخ فعلی نیستید از پایا استفاده کنید.

نکات مهم در در استفاده از سامانه پایا

برای صدور حواله بین‌بانکی پایا، ارائه شماره شبای مقصد توسط مشتری درخواست‌کننده، ضروری است.
انتقالات سامانه پایا برای دستور پرداختهای مشتریان در روزهای کاری ( غیر از تعطیلات رسمی ) ۲ بار در روز و در ساعت ۰۳:۴۵ و ۱۵:۴۵ صورت می‌پذیرد.
ارسال دستور پرداخت در پایا به تاریخ موثر روز تعطیل رسمی ممنوع است.
حواله‌های بین‌بانکی پایا محدودیت جغرافیایی نداشته و در تهران و شهرستان ها و یا بین شهرهای مختلف کشور، در تاریخ سررسید، با یک سرعت ارسال می‌شوند.
در حال حاضر خدمات سامانه پایا رایگان بوده و هیچ‌گونه کارمزدی از مشتریان بابت صدور حواله بین‌بانکی پایا دریافت نمی‌شود.

 

راه‌حل‌هایی برای کاهش مصرف سوخت

مصرف بنزین یکی از مهم‌ترین چالش‌های رانندگان و تاکسی‌رانان بوده و بالاگرفتن مبحث سهمیه‌بندی بنزین، این موضوع را به یکی از موضوعات داغ در بین مردم تبدیل کرده است. از طرفی بسیاری از افراد به دنبال روشهایی برای کاهش هزینه‌های خود هستند. کاهش مصرف سوخت یکی از راههایی است که می‌تواند به شما کمک کند تا در هزینه‌های خود صرفه‌جویی کرده و در عین حال، به محیط‌ زیست نیز کمک کنید.
در این مقاله راههایی را بررسی خواهیم کرد که به شما کمک می‌کند تا مصرف سوخت خود را کاهش دهید.

از رانندگی با سرعت بالا بپرهیزید

بسیاری از افراد دوست دارند که با سرعت بالا رانندگی کنند. برخی حتی رویای راننده فرمول ‌یک ‌شدن را در سر پرورانده‌اند. اما رانندگی با سرعت بالا، باعث می‌شود تا مصرف سوخت شما افزایش پیدا کند. این مورد در محیط‌های شهری به دلیل وجود ترافیک و مستقیم نبودن بسیاری از مسیرها اهمیت بیشتری پیدا می‌کند.

از گاز دادن و ترمز گرفتن ناگهانی خودداری کنید. گاز دادن ناگهانی باعث افزایش مصرف بنزین می‌شود. رانندگی با سرعت یکنواخت باعث می‌شود تا نیاز به ترمز گرفتن و گاز دادن ناگهانی کاهش پیدا کند.

بنزین مناسب خودروی خود استفاده کنید

بسیاری از رانندگان این تصور را دارند که مصرف بهترین بنزین عملکرد خودروی آنها را بهینه می‌کند. این گفته شاید در مورد بسیاری از خودروهای مدل بالا درست باشد، اما در اکثر مدل‌های خودرو صادق نیست. برای فهمیدن اینکه چه بنزینی برای خودروی شما مناسب است، به توصیه‌های شرکت سازنده خودروی خود مراجعه کنید. بسیاری از خودروهای دنیا با بنزین معمولی به خوبی کار می‌کنند.

وزن ماشین خود را کنترل کنید

بسیاری از رانندگان و تاکسی‌رانان، خودروی خود را با وانت اشتباه می‌گیرند و انواع وسایل و تجهیزات را با آن حمل می‌کنند! حمل بار یا وسایل اضافی با خودرو باعث می‌شود تا وزن خودرو زیاد شده و در نتیجه، مصرف سوخت بالا می‌رود.

باد لاستیک را همیشه تنظیم نگه دارید

یکی از آسان‌ترین راه‌ها برای کنترل مصرف سوخت، تنظیم نگه‌داشتن باد لاستیک است. باد کم چرخ باعث می‌شود تا مصرف سوخت افزایش پیدا کند.

در باک را محکم ببندید

همیشه پس از پرکردن باک بنزین، در باک را محکم ببندید. در باک دارای لایه‌ای پلاستیکی است که از ورود هوا به باک جلوگیری می‌کند. این لایه پلاستیکی به مرور زمان خراب شده و شیارهایی در آن ایجاد شود. این شیارها باعث می‌شود تا هوا وارد باک شود و این امر نیز منجر به افزایش مصرف بنزین توسط موتور شود.

همیشه صبح‌ها به پمپ بنزین بروید

آیا می‌دانستید بنزین ‌زدن در صبح‌ها باعث می‌شود تا میزان کمتری بنزین مصرف کنید؟ دلیل این امر نیز خواص مشتقات نفتی است. مخازن پمپ‌ بنزین‌ها زیر زمین قرار دارد. این مخازن در اوایل صبح هنوز تا حدودی خنک هستند و این باعث می‌شود تا بنزین انبساط پیدا نکنند.

فیلتر هوای خودرو را همیشه تمیز نگه دارید

بسیاری از رانندگان توجه زیادی به فیلتر هوای خودروی خود ندارند. شاید بتوان گفت که یکی از ساده‌ترین و عملی‌ترین راه‌های کاهش مصرف سوخت خودرو، تعویض به موقع فیلتر هوا است. دلیل آن نیز واضح است: اگر فیلتر هوا تمیز نباشد، موتور باید بیشتر کار کند. تحقیقات نشان می‌دهد که تمیز ‌بودن فیلتر هوا، باعث کاهش ۱۵ درصدی مصرف بنزین می‌شود.

لاستیک‌های مناسب بخرید

شاید واضح به بنظر برسد، اما استفاده از لاستیک مناسب باعث کاهش مصرف سوخت می‌شود. همانطور هم که قبلا گفته شد، وزن یکی از عوامل افزایش سوخت است. وزن زیاد لاستیک نیز باعث افزایش مصرف سوخت می‌شود. بنابراین از خرید لاستیک‌های پهن و سنگین خودداری کنید.

روغن موتور را به موقع تعویض کنید

تعویض به موقع روغن موتور باعث می‌شود تا اصطکاک کمتری در موتور ایجاد شود و در نتیجه می‌توانید یک یا دو درصد در مصرف سوخت صرفه‌جویی کنید.

از روشن‌ نگه‌داشتن موتور در حالیکه رانندگی نمی‌کنید، خودداری کنید

گرچه خودروهای مدرن مصرف سوخت پایینی دارند، اما این بدان معنا نیست که شما می‌توانید موتور را همیشه روشن نگه دارید. در گذشته برای گرم‌کردن ماشین، چند دقیقه موتور را روشن نگه می‌داشتند، اما در خودروهای جدید این کار لازم نیست.